TOERNOOIEN

Periode 1840 t/m 1869

Over de periode
In Noord-Holland wordt de lijn van de voorafgaande jaren doorgetrokken maar deze eindigt abrupt, met als mogelijke oorzaak de landbouwcrisis van 1845/1849?, in 1844. In Groningen is er weer een opleving in het begin van de jaren vijftig. Dit patroon is ook in Friesland zichtbaar, vanaf 1854 neemt het aantal toernooien sterk toe.

Een verklaring voor het uitblijven van toernooien in Nood-Holland in de periode 1843-1869 is niet makkelijk te geven. Naast de economische (miserabel) en politieke situatie, nieuwe grondwet in 1848, zien we ook een sterke opkomst van het schaakspel. Schaakrubrieken vinden hun plaats in dagbladen, verenigingen worden opgericht, het blad ‘Sissa’ verschijnt. Verdringt het schaakspel het damspel? Of was wellicht de suprematie van Aris de Heer zo groot dat niemand de strijd aan durfde te gaan?

De kranten die in dit tijdvak verschenen verschenen in Amsterdam, Alkmaar, Haarlem, Purmerend en Schagen zijn volledig doorgenomen. In Hoorn en Enkhuizen zijn er lacunes omdat de bladen pas later verschenen, respectievelijk 1851 en 1864, en omdat deze nog niet volledig zijn doorgenomen.
Uit de provincie Groningen zijn vooralsnog 6 toernooien achterhaald, omdat de lokale kranten niet zijn  doorgenomen zal dit aantal nog wel toenemen.

Over de toernooien
In West-Friesland heeft men in 1841 opeens de geest te pakken, men damt het hele jaar door,  en zijn liefst 7 toernooien achterhaald.  Naast het damspel kon men, tegelijkertijd?, ook biljarten, schaken en kolven. Een tweetal kasteleins ziet de inkomsten blijkbaar stijgen en organiseert een tweede wedstrijd in dit jaar. In Amsterdam haalt  L. van Dooren dit zelfde kunstje uit (de wedstrijd van september1844 was al eerder vastgelegd in Hoofdlijn 1991, nr. 16 (vondst R.C.B. Jansen).

Onder de winnaars geen Aris de Heer, wel (naar ik aanneem) familie. De vraag is natuurlijk of Aris de Heer wel meespeelde in 1841. Zijn tweede huwelijk, met Neeltje Beets, vond plaats op 22 augustus 1841. Was dit een reden om verstek te laten gaan?
Over de wedstrijdvorm, inleggeld, het materiaal etc. opnieuw geen uitsluitsel, hoewel het verslag Termuntenzijl/1853 wel een verwijzing bevat naar het ‘robber-systeem’. 

Datum : 04.02.1841      
Plaats : Enkhuizen Provincie : Noord-Holland
Winnaar : C.de Heer Deelnemers : 16
Spelers uit regio : 4, 6, 7 Codering : regionaal(?)
Spel(len) : dam Match/rond : match
Prijs : zilveren lepels en vorken; dambord en schijven Dag : donderdag
Advertentie(s) : ja Verslag(en) : ja

Datum : 04.03.1841      
Plaats : Hoorn Provincie : Noord-Holland
Winnaar : - Deelnemers : -
Spelers uit regio : 4, 6, 7 Codering : regionaal(?)
Spel(len) : dam/biljart Match/rond : match
Prijs : zes zilveren vorken Dag : donderdag
Advertentie(s) : ja Verslag(en) : ja

Datum : 16.06.1841      
Plaats : Rustenburg Provincie : Noord-Holland
Winnaar : - Deelnemers : -
Spelers uit regio : - Codering : regionaal(?)
Spel(len) : dam/biljart/kolf Match/rond : match
Prijs : - Dag : woensdag
Advertentie(s) : ja Verslag(en) : nee

Datum : 02.09.1841      
Plaats : Bovenkarspel Provincie : Noord-Holland
Winnaar : - Deelnemers : -
Spelers uit regio : - Codering : regionaal(?)
Spel(len) : dam/schaak/biljart/kolf Match/rond : match
Prijs : - Dag : donderdag
Advertentie(s) : ja Verslag(en) : nee

Datum : 21.09.1841      
Plaats : Medemblik Provincie : Noord-Holland
Winnaar : - Deelnemers : -
Spelers uit regio : - Codering : regionaal(?)
Spel(len) : dam/schaak/biljart Match/rond : match
Prijs : - Dag : dinsdag
Advertentie(s) : ja Verslag(en) : nee

Datum : 30.09.1841      
Plaats : Hoorn Provincie : Noord-Holland
Winnaar : - Deelnemers : -
Spelers uit regio : - Codering : regionaal(?)
Spel(len) : dam/biljart/kolf Match/rond : match
Prijs : - Dag : donderdag
Advertentie(s) : ja Verslag(en) : nee

Datum : 29.12.1841      
Plaats : Hoorn Provincie : Noord-Holland
Winnaar : - Deelnemers : -
Spelers uit regio : - Codering : regionaal(?)
Spel(len) : dam/biljart Match/rond : match
Prijs : - Dag : woensdag
Advertentie(s) : ja Verslag(en) : nee

Datum : 20.10.1842      
Plaats : Bovenkarspel Provincie : Noord-Holland
Winnaar : - Deelnemers : -
Spelers uit regio : - Codering : regionaal(?)
Spel(len) : dam/biljart/kolf Match/rond : match
Prijs : - Dag : donderdag
Advertentie(s) : ja Verslag(en) : nee

Datum : 19.02.1844      
Plaats : Finsterwold Provincie : Groningen
Winnaar : Roelofs, R.J. Deelnemers : 22
Spelers uit regio : onbekend Codering : lokaal
Spel(len) : dam Match/rond : match
Prijs : dambord Dag : maandag
Advertentie(s) : nee Verslag(en) : ja

Datum : 23.04.1844      
Plaats : Amsterdam Provincie : Noord-Holland
Winnaar : - Deelnemers : -
Spelers uit regio : - Codering : regionaal(?)
Spel(len) : dam Match/rond : match
Prijs : dambord Dag : dinsdag
Advertentie(s) : ja Verslag(en) : nee

Datum : 17.09.1844      
Plaats : Amsterdam Provincie : Noord-Holland
Winnaar : - Deelnemers : -
Spelers uit regio : - Codering : regionaal(?)
Spel(len) : dam Match/rond : match
Prijs : dambord Dag : dinsdag
Advertentie(s) : ja Verslag(en) : nee

Datum : 17.03.1853      
Plaats : Termunterzijl Provincie : Groningen
Winnaar : Jansen, J. Deelnemers : onbekend
Spelers uit regio : 14 Codering : lokaal
Spel(len) : dam Match/rond : match
Prijs : onbekend Dag : vrijdag
Advertentie(s) : nee Verslag(en) : ja

Datum : 12.01.1854      
Plaats : Noordlanen Provincie : Groningen
Winnaar : Zondag, H. Deelnemers : 17
Spelers uit regio : 14 Codering : regionaal
Spel(len) : dam Match/rond : match
Prijs : moderateur-lamp Dag : donderdag
Advertentie(s) : ja Verslag(en) : ja

Datum : 20.01.1854      
Plaats : Stedum Provincie : Groningen
Winnaar : Dethmers, K. Deelnemers : 11
Spelers uit regio : 14 Codering : regionaal
Spel(len) : dam Match/rond : match
Prijs : dambord Dag : vrijdag
Advertentie(s) : nee Verslag(en) : ja

Datum : 10.02.1854      
Plaats : Farmsum Provincie : Groningen
Winnaar : Huisman, J.D. Deelnemers : 16
Spelers uit regio : 14 Codering : regionaal
Spel(len) : dam Match/rond : match
Prijs : dambord Dag : vrijdag
Advertentie(s) : nee Verslag(en) : ja

Datum : 00.01.1864      
Plaats : Uithuizen Provincie : Groningen
Winnaar : Onbekend Deelnemers : 8
Spelers uit regio : 14 Codering : onbekend
Spel(len) : dam Match/rond : match ?
Prijs : dambord Dag : onbekend
Advertentie(s) : nee Verslag(en) : ja